Mahnı, musiqi qədər, incəsənət, mədəniyyət qədər insanları bir-birinə heç nə bağlamır. İncəsənətin, mədəniyyətin, xüsusən də, mahnının, musiqinin oynadığı rolu heç bir vasitə oynaya bilməz.

HEYDƏR ƏLİYEV
555

Xalq artisti, ustad xanəndə Xan Şuşinskinin məzarı ziyarət olunacaq

2019-cu il martın 18-də Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti, ustad xanəndə Xan Şuşinskinin (İsfəndiyar Aslan oğlu Cavanşir) ölümünün 40 ili tamam  olur.

Xan Şuşinski milli musiqi tariximizdə özünəməxsus, şərəfli yer tutmuşdur.  O, hələ yeniyetmə  vaxtlarından xanəndəliyə başlamış, tanınmış sənətkar  İslam  Abdullayevdən dərs almışdır. 16 yaşında olarkən ustadı İslam Abdullayevlə birgə iştirak etdiyi məclisdə "Kürd-Şahnaz" muğamını heyrətamiz bir tərzdə ifa etdiyinə görə müəllimi ona "Xan Şuşinski" adını vermişdir.

Xanəndə kimi yetişməsində Cabbar Qaryağdıoğlunun və Seyid Şuşinskinin böyük təsiri olmuşdur. Yaradıcılıqla məşğul olduğu 60 ilə yaxın vaxt ərzində öz sənəti ilə xalqa xidmət etmişdir.

Xan Şuşinski müstəsna  istedadı, geniş diapazonlu, gur və məlahətli səsi, yüksək ifaçılıq mədəniyyəti sayəsində hələ gənclik illərində şöhrət qazanmış, Azərbaycan muğamlarını zənginləşdirmiş, bir neçə muğama yeni xallar, güşə və şöbələr əlavə etmişdir. Klassik xanəndələrin ənənələrinin layiqli davamçılarından  olan  istedadlı sənətçi  oxuduğu muğamlarda gəzişmə və zəngülələrdən məharətlə istifadə etmişdir.

 O, 1924-cü  ildən keçmiş SSRİ-nin bir çox şəhərlərində uğurla çıxış etməklə,  muğam  sənətini  ayrı-ayrı  xalqların  nümayəndələrinə  sevdirə  bilmiş  və musiqimizin təbliğində özünəməxsus xidmətlər göstərmişdir.  Vaxtilə onun  böyük  məharətlə  ifa  etdiyi  “Qarabağ şikəstəsi”, “Bayatı şiraz”, “Mahur”, “Mirzə Hüseyn segahı”, “Şahnaz”, “Şur”, “Çahargah” və “Heyratı” muğamları, bir sıra təsniflər, “Qara qaşın vəsməsi”, “Apardı sellər Saranı”, “Girdim yarın bağçasına” xalq mahnıları, milli musiqi mədəniyyətimizdə xüsusi yer tutan bu gözəl sənət nümunələrini dinləyənlərin yaddaşına əbədi həkk olunmuşdur. 

Xan Şuşinski əsl yaradıcı sənətkar kimi milli musiqi xəzinəsini yeni mahnılarla zənginləşdirmişdir. Müəllifi olduğu “Qəmərim”, “Şuşanın dağları”, “Ay gözəl” mahnıları dillər əzbəri olmuşdur. O, öz yaradıcılığında bəstəkar mahnılarına da müraciət etmişdir. Üzeyir Hacıbəylinin "Qara göz" mahnısının ilk ifaçısı olmuş və mahnını yüksək zövqlə oxuyaraq yaşatmışdır.

1959-cu ildə Moskva şəhərində keçirilən Azərbaycan mədəniyyəti ongünlüyündə  sənətkarın çıxışı  yüksək  qiymətləndirilmişdir.

Ustad sənətçinin gənc xanəndələrin yetişdirilməsində də əməyi olmuşdur. Milli muğam ifaçılığı məktəbinin yüksək  ənənələri əsasında məktəb yaratmış görkəmli xanəndə, bütün səy və bacarığını istedadlı ifaçıların yeni nəslinin  inkişafına  sərf etmişdir.

1943-cü ildə o, milli musiqi mədəniyyəti sahəsindəki uğurlarına görə Azərbaycan Respublikasının Xalq artisti fəxri adına layiq görülmüş, “Şərəf nişanı” ordeni və medallarla təltif olunmuşdur. 

Xan Şuşinski 1979-cu il martın 18-də vəfat etmiş və İkinci Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşdur.

18 mart 2019-cu il tarixində saat 12.00-da İkinci Fəxri Xiyabanda Xan Şuşinskinin ölüm günündə musiqi ictimaiyyətinin iştirakı ilə məzarı ziyarət olunacaqdır.

XƏBƏRLƏR

21.04.2019 14:58
Mədəniyyət nazirinin müavini Rafiq Bayramov “Oş – Türk dünyasının mədəniyyət paytaxtı” layihəsinin rəsmi açılış mərasimində iştirak edib
20.04.2019 12:30
Kinorejissor, Xalq artisti Tofiq İsmayılovun 80 illiyi qeyd olunacaq
20.04.2019 11:26
Tbilisidə Azərbaycan və Gürcüstan dostluğuna həsr olunmuş rəsm sərgisi açılıb
20.04.2019 10:05
Nizami Kino Mərkəzində “Əlvida, Şmidt!” bədii filminin təqdimatı keçirilib
19.04.2019 16:55
Polşanın Krakov şəhərində akademik Yusuf Məmmədəliyevin barelyefinin təntənəli açılışı mərasimi keçiriləcəkdir
19.04.2019 16:03
III Respublika Xalq Teatrları Festivalının növbəti mərhələsi İsmayıllıda keçirilmişdir
19.04.2019 15:20
Milli Kitabxanada “İsmayıl Şıxlı. Biblioqrafiya” kitabının təqdimatı olub
19.04.2019 11:36
IV Buktreyler Festivalının Münsiflər Heyəti öz işinə yekun vurdu
19.04.2019 10:11
Beynəlxalq Abidələr və Tarixi Yerlər Günü qeyd olunub
19.04.2019 09:17
“Bölgələrdən Bölgələrə” Yaradıcılıq Festivalı cəbhə bölgəsinin sakinləri tərəfindən maraqla qarşılanıb
18.04.2019 17:47
“Bir xatirə kitabına bənzər ömrüm” kitabının təqdimatı keçirildi
18.04.2019 16:39
Respublika Gənclər Kitabxanasında “Tarixi abidələrimizi qoruyaq” adı altında dəyirmi masa keçirilib
18.04.2019 16:31
Mədəniyyət nazirinin birinci müavini Vaqif Əliyev Budapeştdə Nəsiminin 650 illik yubileyi münasibəti ilə keçiriləcək tədbirlərdə iştirak edəcək
18.04.2019 16:28
Bəstəkarlar İttifaqında dahi şair və mütəfəkkir Nəsiminin yaradıcılığına həsr olunan məruzələr dinlənilib
18.04.2019 16:23
Gəncə Dövlət Universitetində “Mədəniyyət sahəsində könüllülük fəaliyyəti” mövzusunda seminar keçirilib
18.04.2019 16:16
Niyazinin Mənzil Muzeyində Zülfüqar Hacıbəyovun anadan olmasının 135 illiyi qeyd olunub
18.04.2019 12:13
Milli Kitabxanada “18 aprel – Tarixi abidələrin mühafizəsi günüdür” adlı kitab sərgisi açılıb
18.04.2019 12:11
Özbəkistanlı qonaqlar İsmayıllıda silsilə görüşlər keçirəcək
18.04.2019 11:14
“Azərbaycan kinematoqrafiyasının inkişaf Konsepsiyası”nın hazırlanması ilə bağlı müzakirələr davam etdirilir
18.04.2019 11:00
“Creative Business Cup” startap proqramının ölkə finalı keçirildi
18.04.2019 09:39
Akademik Musiqili Teatrda Ramiz Mirişlinin xatirəsi anılacaq
18.04.2019 09:05
“Bölgələrdən Bölgələrə” Yaradıcılıq Festivalının növbəti ünvanı Ağcabədi rayonu olub
18.04.2019 09:03
İstanbulda Hüseyn Cavidin “İblis” əsəri tamaşaya qoyulub
17.04.2019 17:38
“Sumqayıt-70” layihəsi çərçivəsində yaradılan “Günəşim” kukla tetarının təqdimat mərasimi keçirilib
17.04.2019 16:28
Azərbaycanda “IMAGINE” Avropa Tolerantlıq Festivalı təşkil olunacaq
17.04.2019 11:56
Xaçmazda Tofiq Tağızadənin 100 illik yubileyi qeyd edilib
17.04.2019 11:34
Özbəkistanın “Dunyo Boylab” telekanalında “Qafqaz mirvarisi – Azərbaycan” adlı geniş veriliş yayımlanıb
17.04.2019 11:07
Tovuzda III Respublika xalq teatrları festivalının növbəti seçim mərhələsi və xalq yaradıcılığı kollektivlərinə baxış keçirildi
17.04.2019 11:04
X Beynəlxalq Mstislav Rostropoviç Festivalı keçiriləcəkdir