Mahnı, musiqi qədər, incəsənət, mədəniyyət qədər insanları bir-birinə heç nə bağlamır. İncəsənətin, mədəniyyətin, xüsusən də, mahnının, musiqinin oynadığı rolu heç bir vasitə oynaya bilməz.

HEYDƏR ƏLİYEV
2133

Azərbaycan Respublikasının Xalq rəssamı Cəmil Miryusif oğlu Müfidzadə vəfat edib

Azərbaycan mədəniyyətinə ağır itki üz vermişdir. Görkəmli qrafika ustası, Azərbaycan Respublikasının Xalq rəssamı, Əməkdar rəssam, professor Cəmil Miryusif oğlu Müfidzadə 2019-cu il dekabrın 20-də ömrünün 86-cı ilində vəfat etmişdir.   

Cəmil Miryusif oğlu Müfidzadə 24 fevral 1934-cü ildə  Naxçıvanın Ordubad rayonunda anadan olmuşdur. O, 1948-1955-ci illərdə Ə.Əzimzadə adına Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Məktəbində təhsil almışdır. Rəssamın diplom işi “Ümumittifaq sərgisinə eksponatların yola salınması” adlı rəngkarlıq əsəri olmuşdur. O, daha sonra Ukraynada Kiyev Orta Rəssamlıq Məktəbini (1955-1956), Xarkov Dövlət Rəssamlıq İnistitutunun “Qrafika” fakültəsinin tələbəsi (1959-1962) olmuşdur. Cəmil Müfidzadənin növbəti diplom işi “Neft daşları” mövzusunda çəkdiyi rəngli ofortlar silsiləsidir.

O, tələbəlik illərində həm Azərbaycan, həm də Ukraynada təşkil olunmuş müxtəlif sərgilərdə iştirak etmişdir. Rəssamın işlədiyi “Doğma düzənlər”  ofort silsiləsi 1959-cu ildə Moskvada keçirilən  Azərbaycan  ədəbiyyatı və incəsənəti ongünlüyü çərçivəsində təşkil olunmuş təsviri sənət sərgisində nümayiş olunmuşdur. O, 1961-ci ildə  III Ümumittifaq sərgisində (Moskva) “Qaldırıcı kranlar təmirdə” adlı ofort ilə iştirak etmişdir.

Cəmil Mufidzadə qrafika sənətinin fərgli texnikalarından yaradıcılıqla istifadə etmişdir. Rəssam ksilloqrafiya texnikasında işlədiyi  “Bakı albomu” (1962-1966),  “Neft daşları” (1965), “Qala divarları”(1966), “Parkda” (1966), “Qız qalası” (1966), “Xəzər üzərində axşam” (1966), “Romantiklər” (1966), “Damda” (1966) və s. əsərlərin adlarını qeyd etmək olar.  Rəssamın yaradıcılığında “İçərişəhər” (1965-2000) silsiləsi xüsusi yer tutur.  “Əcdadlarımızın yaşayış yerləri” (1968), “Göy pəncərəli evlər” (1968), “Babaların yurdu” (1968), “Köhnə Bakı” (1970), “Azərbaycan qadının keçmişdə” (1971), “Şirvanşahlar sarayı” (1971), “Xan saryı” (1977,1992), “Köhnə evlər” (1977), “Qədim Bakı” (1977), “Yeni Məscid” (1977), “Türbə” (1984),  “Dəvələr” (1985), “Qız qalası” (1985), “İçərişəhər” (1991),  “Təndir” (1992),  “Suçular” (1993), “Şirvan qapıları” (1993), “Namaz” (1993), “Tut ağacı”, “Karvansaray” (2003) və digər əsərlər İçərişəhərə həsr edilmiş  lövhələrindədir.

 O, qarışıq texnikada işlədiyi ilk dörd əsər 1967-ci ildə  Bakıda təşkil olunan respublika sərgisində “Azərbaycanın qədim memarlıq abidələri” adı ilə nümayiş olunmuşdur. Cəmil Müfidzadənin  qarışıq texnikada çəkdiyi “Abşeron nefti” silsiləsi 1967-1975-ci illəri əhatə edir. Bu silsiləyə rəssamın “Bakı-neft paytaxtıdır”, “Abşeron nefti”, “Çənlər parkı”,  qarışıq texnikada isə  “Neft ehramı”, “Neft saxlancı”, “Neft mədənlərində”  əsərlərinin adlarını qeyd etmək olar.

Rəssam, 1960-1970-ci illər yaradıcılığıda yer alan “Buhenvald” (1965-1967), “Sülhün keşiyində” (1970-1972),  “Bakı-neft paytaxtıdır” (1967-1970), eləcə də səksəninci illərin əvvəllərində Yaponiyaya səfərindən sonra  işlədiyi “Bu bir daha təkrar olmamalıdır” (1982-1983) silsilələrində dövrünün qarşılaşdığı təzadlı hadisələrə yaradıcı mövqeyini bildirmişdir.

Cəmil Müfidzadə Azərbaycanın unikal yaşayış məkanlarından Xınalığa həsr etdiyi (1980-1990) silsiləsi yaradıcılığında mühüm yer tutur.

Rəssam “Monqolustan torpağında” (1982-1986) silsiləsində Qobi səhrasının dəvəli mənzərələri geniş yer almışdır. Topluya  “Axırıncı tikan”, “Qurumuş çeşmə başında”, “Əsrlərin görüşü” və “Naməlum səs” əsərləri daxildir.

Cəmil Müfidzadənin digər qrafik silsiləsindən  “Şimal”a (1976-1979) “Bəyaz gecələr”, “Şaxta 45 dərəcədədir”, “Şimalın adi günləri”, “Balıqçı adası” lövhələrinin adlarını qeyd etmək olar. Onun  “Misir təəssüratları” (2004-2006) silsiləsinə “Tənha yolçu”, “Misir tarixi”, “İki dost”, “Daimi dostlar” tabloları daxildir.

Rəssamın  Polşa (1972), Azərbaycan (1977, 1985, 1986, 1994, 2006, 2009), Rusiya (1977), İran (1992, 2003), Fransa (1991) və Türkiyədə (1998) fərdi sərgiləri təşkil olunmuşdur.

Cəmil Müfidzadənın əsərləri Azərbaycan  Dövlət  İncəsənət Muzeyində, Azərbaycan Dövlət Rəsm Qaleriyasında, Şərq xalqları Dövlət İncəsənət Muzeyində (Moskva), Maksim Qorkinin mənzil-muzeyində (Moskva), P. Lüdviqin muzeyində (Almaniya), Ulan-Bator İncəsənət Muzeyində (Monqolustan), Fransa və digər ölkələrin şəxsi kolleksiyalarında  qorunub saxlanılır.

Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında “Qrafika” kafedrasına rəhbərlik edən Cəmil Müfidzadə “Ofort” adlı dərsliyin müəllifidir. Azərbaycan təsviri sənətinin inkişafındakı xidmətlərinə görə fırça ustası 1982-ci ildə Əməkdar rəssam, 2002-ci ildə isə Xalq rəssamı fəxri adlarına layiq görülmüşdür.

Cəmil Müfidzadənin xatirəsi onu tanıyanların qəlbində daim yaşayacaqdır.

Allah rəhmət eləsin!

XƏBƏRLƏR

20.05.2022 17:34
İCESCO-nun Bakı şəhərində regional ofisinin yerləşməsi haqqında Saziş imzalanıb
20.05.2022 17:05
"Postmünaqişə Humanitar Gündəliyinin İnkişaf Etdirilməsi: mədəni mühitin canlandırılması yolu ilə davamlı inkişaf” adlı beynəlxalq konfransın iştirakçılarının birgə müraciəti oxunub
20.05.2022 16:29
Prezident İlham Əliyev ICESCO-nun Baş direktorunu qəbul edib
20.05.2022 15:09
Beynəlxalq konfransda “Yerli və regional icmalarda dayanıqlı həyat tərzinin dəstəklənməsi və ekosistemlərin qorunması” mövzusu müzakirə olunub
20.05.2022 14:15
“Keçmiş problemlər – gələcək perspektivlər: urbisid kontekstində irsin idarə olunması siyasətinin tətbiqi” mövzusunda panel sessiya keçirilib
20.05.2022 13:21
İzmirdə "Şuşa ili" çərçivəsində "Gənclərə dəstək" layihəsinin konserti
20.05.2022 12:36
Xalq artisti Vaqif Əsədov vəfat edib
19.05.2022 19:29
Postmünaqişə dövründə dialoq və əməkdaşlığın qurulmasında mədəniyyətin rolu
19.05.2022 16:41
Şuşada “Postmünaqişə humanitar gündəliyinin inkişaf etdirilməsi: mədəni mühitin canlandırılması yolu ilə davamlı inkişaf” mövzusunda beynəlxalq konfrans keçirilir
19.05.2022 11:26
Beynəlxalq Muzeylər Günü münasibətilə "Muzeydə gecə" adlı tədbir keçirildi
18.05.2022 16:06
“Yeni adlar” layihəsi maraqlı konsert proqramları ilə davam edir
18.05.2022 15:13
Mədəniyyət Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə Şuşada Beynəlxalq konfrans keçiriləcək
18.05.2022 14:24
Məclisi-fəramuşan” Azərbaycan-Özbəkistan şairlərinin növbəti poeziya görüşləri keçirildi
18.05.2022 10:17
Nazirliyin təşkilatçılığı ilə Birinci Bakı Beynəlxalq Piano Festivalı keçiriləcək
17.05.2022 11:42
“Ustad dərsləri” layihəsinə start verilib
17.05.2022 09:47
“4 seasons of Shusha” beynəlxalq fotoqrafiya layihəsinin ilk iştirakçısı Hüseyn Taşkın Azərbaycanda səfərdədir
16.05.2022 16:23
Rauf Hacıyevin doğum günündə məzarı ziyarət olundu
16.05.2022 14:06
Dünya şöhrətli həmyerlimiz xüsusi proqramla Bakıda səfərdədir
16.05.2022 12:03
“Şuşa mədəniyyətinin inciləri”: Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev
14.05.2022 21:02
V “Xarıbülbül” Beynəlxalq Folklor Festivalı başa çatıb
14.05.2022 16:30
Orxan Alptekin: Azərbaycan və Türkiyə qardaşlığı əbədi yaşayacaq
14.05.2022 16:18
“Xarıbülbül” festivalında ölkəmizin folklor kollektivləri səhnəyə çıxıb
14.05.2022 15:43
Türkiyəli sənətçi: Özünəməxsus ənənələri olan Şuşada belə bir festivalın keçirilməsi onun adına layiqdir
14.05.2022 15:32
Əsəd Karaca: Şuşanın azad edilməsi son əsrdə Azərbaycan tarixinin ən şanlı qələbəsidir
13.05.2022 19:09
“Xarıbülbül” festivalında Pakistan və Özbəkistanın rəqs qrupları çıxış edib
13.05.2022 18:17
Polad Bülbüloğlu: “Xarıbülbül” festivalı Şuşanın simvollarından birinə çevrilib
13.05.2022 17:40
Dünyanın ən uzun mədəniyyət gecəsi geri qayıdır
13.05.2022 17:34
Festivalın ikinci günündə Cıdır düzündə qurulmuş səhnədə bir-birindən maraqlı ifalar təqdim olunub
13.05.2022 17:04
Görkəmli bəstəkar, SSRİ Xalq artisti Qara Qarayev anılıb
13.05.2022 16:53
Etibar Əsədli: Şuşadakı bugünkü ifam heç vaxt yaddaşımdan silinməyəcək...